پيك
شماره 9
در كلاس درس
: ببين ! گوش
بده و بنويس
!
يك
پاييز ديگر
از راه رسيد
. پاييزي كه
براي شما دانش
پژوهان دوره
پيش دانشگاهي
با پاييزهاي
ديگر خيلي
فرق دارد .
زيرا امسال
بايد براي
لحظه لحظه
كلاس درس خود
ارزش قائل
باشيد و براي
زمان استراحت
، تفريح و
مطالعه خارج
از كلاس خود
، برنامه ريزي
دقيق و منظمي
داشته باشيد
. امسال در
مقطعي تحصيل
مي كنيد كه
مدرك آن در
ذات خود ارزش
و اعتبار خاصي
ندارد . به
همين دليل
اگر در سالهاي
گذشته به دنبال
نمره 20 و معدل
بالا بوديد
. امسال بيش
از هر چيز
بايد به دنبال
يادگيري و
فهم جزء به
جزء مطالب
درسي امسال
و در مرحله
بعد سالهاي
گذشته باشيد
.
در
واقع پيش دانشگاهي
مرز مدرسه
و دانشگاه
است و شما
براي موفقيت
در آزمون سراسري
و ورود به
دانشگاهها
و مراكز آموزش
عالي ، در
اين سال تحصيلي
بايد به مهارتهاي
خوب شنيدن
، خوب ديدن
، خوب يادداشت
برداشتن و
خوب فهميدن
مجهز باشيد
. اما متاسفانه
برخي از محصلان
اين دوره هنگام
مطالعه يا
سر كلاس درس
، تمركز لازم
را ندارند
.
براي
مثال از مجموعه
5 يا 6 ساعتي
كه در مدرسه
حاضر هستند
تنها براي
2 يا 3 ساعت حضور
ذهن دارند
يا اين كه
از ساعت 2 بعدازظهر
تا 10 شب كتاب
درسي در مقابل
آنها باز است
اما مطالعه
مفيد آنها
به زور به
يك ساعت مي
رسد ! و مابقي
اوقات غرق
در رويا و
تخيل ، سخنان
اطرافيان
، صداي راديو
يا تصوير تلويزيون
مي شوند . اين
در حالي است
كه همين افراد
هنگام خواندن
رمان زيبا
يا ديدن يك
فيلم سينمايي
جذاب ، به
تمركز محض
مي رسند !
در
حقيقت همه
انسانها توانايي
تمركز حواس
و يادگيري
را دارند اما
هر كس بايد
راهبردهاي
تمركز حواس
و روشهاي درست
شنيدن و مطالعه
كردن را فرا
بگيرد و تمرين
كند .
بيايد
با هم به چند
راهكار در
اين زمينه
توجه كنيم
.
شنونده
فعال و مثبتي
باشيد ، براي
اين كار بهتر
است كه در
رديف هاي اول
بنشينيد .
زيرا در رديف
هاي اول كمتر
حواستان پرت
مي شود و شنيدن
، ديدن و توجه
به مطالب مهم
راحت تر است
.
با
ساير دانش
آموزان نيز
صحبت نكنيد
و كتاب ديگري
نخوانيد .
در مقابل حواسپرتي
، واكنش هاي
عاطفي يا خستگي
مقاومت كنيد
. به خصوص در
20 دقيقه دوم
(زماني كه
معمولاً توجه
خود را از
دست مي دهيد
) تا آخرين
دقايق كه زمان
ارائه خلاصه
درس و نتيجه
گيري است،
توجه خود را
حفظ كنيد و
به ساختار
و اطلاعات
سخنراني معلم
توجه نمائيد
.
يادگيرنده
فعال و مثبتي
باشيد ، براي
اين كار بايد
با دل و جان
به مطالب درس
گوش دهيد و
تمام قواي
خود را تمركز
داده و در
اختيار داشته
باشيد و ه
هيچ عامل خارجي
اجازه ندهيد
كه شما را
از كار باز
دارد . در ضمن
پيش از ورود
به كلاس ،
مطالب درسي
را بخوانيد
و درباره موضوع
درسي بيانديشيد
يا در ارائه
كنفرانس پيش
قدم شويد و
با طرح پرسشهايي
در كلاس درس
شركت جوئيد
، تا حد قابل
توجهي بر قدرت
يادگيري شما
افزوده شود
. براي فهم
نكات مهم درس
نيز خوب است
به علائم كلامي
، بدني و ديداري
معلم خود توجه
كنيد و در
استفاده از
شكل و علائم
اختصاري ثابت
قدم باشيد
و در نهايت
زير نكات مهم
، كليدهاي
راهنما و مثالها
با خودكار
رنگي يا ماژيك
خط بكشيد .
با
توجه به مطالب
اصلي درس ،
يادداشت هاي
دقيقي تهيه
كنيد ، زيرا
يادداشت برداري
شيوه اي مناسب
براي تقويت
گوش دادن است
و توانايي
فهم و يادآوري
محتواي دروس
را به طور
غير قابل تصوري
افزايش مي
دهد . البته
براي يادداشت
برداري بايد
به اين نكات
توجه كنيد
:
1-
قبل
از نوشتن فكر
كنيد ولي مراقبت
باشيد تا از
يادداشت برداري
عقب نمائيد
.
2- يادداشتها
را در دفترچه
ها يا برگه
هاي بزرگ بنويسيد
چون در اين
صورت مي توانيد
به هنگام ياداشت
برداري بين
مطالب كمي
فضاي خالي
بگذاريد و
براي نوشتن
مطالب به زبان
خودتان و افزودن
آن به يادداشتهايتان
به حد كافي
جا داشته باشيد
. اين روش به
شما كمك مي
كند تا با
يكپارچه كردن
مطالب فعلي
با آنچه از
قبل مي دانستيد
، مطالب را
در سطحي عميق
تر بياموزيد
. همچنين گذاشتن
فضاي اضافي
در يادداشت
هايتان ، يافتن
مطالب را به
هنگام مطالعه
آسانتر مي
كند .
3- قسمت
وسيعي از حاشيه
سمت راست صفحه
را خالي بگذاريد
. اين بخش ،
جاي نوشتن
پرسشهايي
است كه به
هنگام خواندن
برايتان مطرح
مي شود . پشت
صفحه را نيز
خالي بگذاريد
تا صفحه را
به راحتي برگردانيد
. پس از مطالعه
نيز يادداشت
ها را بپوشانيد
يا صفحه را
به پشت برگردانيد
و به پرسش
هايي كه ضمن
مطالعه مطرح
كرده ايد ،
پاسخ دهيد
.
4- سعي
نكنيد كه از
تمام سخنان
معلم خود يادداشت
برداريد .
اين كار در
وهله اول غير
ممكن و در
وهله دوم غير
ضروري است
. زيرا تمام
مطالب از اهميت
يكساني برخوردار
نيست . بيشتر
وقت خود را
صرف گوش دادن
و يادداشت
برداري از
نكات مهم و
اصلي كنيد
. توجه داشته
باشيد كه اگر
شما با حداكثر
سرعت خود يادداشت
برداريد .
شنونده خوبي
نخواهيد بود
.
5- هر
آنچه روي تخته
سياه مي بينيد
، در دفترتان
بنويسيد .
آيا تا كنون
فكر كرده ايد
كه نوشته هاي
روي تخته سياه
ممكن است سرنخ
يك سوال امتحاني
باشد ؟ شايد
شما نتوانيد
تمام نوشته
هاي روي تخته
را با يادداشت
هايتان از
گفته هاي استاد
ارتباط دهيد
ولي اگر آنها
را جداگانه
بنويسيد چه
بسا در آينده
سرنخ مناسبي
براي فهم يك
سري نكات باشد
.
6- يادداشتهاي
خود را ويرايش
و پاكنويس
كنيد و به
صورت روشن
و خوانا بنويسيد
. نكات اصلي
و كليدي را
با رنگهاي
مختلف مشخص
كنيد تا بتوانيد
به راحتي مطالب
را بخوانيد
و فرابگيريد
.
بعد
از كلاس درس
، يادداشتهاي
خود را مطالعه
كنيد ، پس
از كلاس درس
به جاي اين
كه سريع دفترچه
ياداشت را
ببنديد و آماده
رفتن شويد
، يادداشت
خود را مطالعه
كنيد و هر
سوالي كه در
زمينه موضوع
درسي برايتان
مطرح شده است
از معلم يا
دانش آموزان
ديگر بپرسيد
تا موضوع كاملاً
برايتان روشن
شود . نكاتي
كه از قلم
افتاده يا
اصطلاحاتي
كه بد متوجه
شده ايد ،
با استفاده
از كتاب يا
ساير منابع
كامل كنيد
.
به
صور دروه اي
نيز به كليدهاي
يادآوري خود
نگاهي بياندازيد
و ببينيد كه
قبل از خواند
مجدد يادداشتها
، چقدر از
آنها را به
ياد مي آوريد
. سپس براساس
مطالب ارائه
شده سوالهاي
تستي طرح كرده
و به آنها
پاسخ دهيد
.
منابع
: پيك سنجش
شماره 27 سال
هشتم
