باسمه
تعالي
| پيك موفقيت
شماره 4 |
 |
مؤسسه
آموزشي فرهنگي
رساي توس
اسفند
81
كلياتي درباره
ي روش مطالعه
خلاصه نويسي
دروس
دبيرستان
و پيش دانشگاهي
جهت
يادگيري كامل
هر درس و آمادگي
شركت در امتحانات
به ويژه كنكور
سراسري موثرترين
كار خلاصه
نويسي درس
ها به دست شخص
داوطلب است
. استفاده از
خلاصه درسهاي
موجود در بازار
، تنها براي
كساني مفيد
است كه خود
، تك تك درسها
را بررسي و
چكيده مطالب
آن ها را استخراج
كرده باشند
، وگرنه ، اكتفا
به كتابهاي
سازمان هاي
ديگر ، هيچ
سودي ندارد
و باعث سردرگمي
و تنبلي ذهن
در يادگيري
، درك و فهم
، حفظ و يادآوري
مطالب درسي
مي شود .
در
اينجا به اختصار
روش مناسب
براي خلاصه
برداري و مطالعه
ي درس هاي مختلف
را مطرح مي
كنيم :
1)
خلاصه نويسي
درس هاي فرمولي
و قاعده دار
الف
–
درس هاي شاخه
ي رياضيات
(آمار ، رياضيات
جديد ، جبر
و احتمال ،
رياضيات گسسته
، حسابان ،
رياضيات ،
حساب ديفرانسيل
، هندسه و هندسه
ي تحليلي ،
… ) فيزيك و شيمي
، منطق ، گرامر
انگليسي ،
قواعد عربي
، دستور زبان
فارسي ، و آيين
نگارش ، اقتصاد
، آرايه هاي
ادبي ، عروض
و قافيه در
اين گروه جاي
مي گيرند .
ب
– خلاصه ي اين
درسها ، از
طريق يادداشت
فرمول ها و
قواعد ، رسم
نمودارهاي
لازم و طبقه
بندي دقيق
اجزاي هر مبحث
فراهم مي آيد
.
براي
هر مورد دست
كم دو نمونه
به عنوان مثال
ثبت مي گردد
. ضمناً ، چون
اغلب قواعد
، گاهي به وسيله
ي موارد استثنايي
و تبصره ها
نقض مي شود
، اين نكات
خلاف قاعده
نيز بايد ياداشت
و آموخته شود
. درواقع ، اهميت
استثناها
از قواعد خيلي
بيش تر است
و عموماً ،
سئوالات مهم
و اساسي در
امتحانات
و كنكور دانشگاه
ها از ميان
اين مطالب
استخراج مي
گردد .
در
درس هاي هم
گروه رياضيات.
توجه به اين
نكته ضروري
است كه توانايي
حل مسائل با
توانايي تست
زني خيلي تنفاوت
دارد و مورد
دوم بسيار
دشتوراتر
و مستلزم تمرين
و تكرار فراوان
است .
ج
- درس هاي اين
گروه را همه
روزه در برنامه
ي درسي آموزشگاه
و خانه بگنجانيد
و پيوسته در
رفع ابهامات
خود در كوتاه
ترين زمان
اقدام كنيد
.
بهترين
زمان براي
مطالعه و انجام
تكاليف و تمرين
ها در اين درسها
، وقتي است
كه شم استراحت
و خواب كافي
كرده باشيد
، يعني صبح
ها از ساعت
5 تا 30/6 و عصرها
از ساعت 3 تا
7 . هرگز اين
امر را به شب
و قبل از خواب
موكول نكنيد
، زيرا در آن
زمان ذهن و
مغز شما آمادگي
، كارآيي و
بازدهي لازم
را براي مطالعه
ي دروس قاعده
دار ندارد
.
2)
خلاصه نويسي
درس هاي تشريحي
و گسترده (حفظ
كردني)
الف
–
درس هايي از
قبيل بينش
اسلامي ، معارف
، تاريخ ، تاريخ
شناسي ، جغرافيا
(در همه گرايش
ها) تاريخ ادبيات
، جامعه شناسي
، مطالعات
اجتماعي ،
علوم اجتماعي
، روان شناسي
، فلسفه ، زيست
شناسي گياهي
و جانوري ،
زمين شناسي
، ادبيات (بخش
هاي مربوط
به قالب ها
و شيوه هاي
نويسندگي)
زبان شناسي
و شيمي (بخش
هاي تعريفي
و تشريحي) جزء
اين گروه هستند
.
ب
– مي بايد كل
هر فصل يا گفتار
را با دقت بخوانيد
و مطالب اساسي
و مهم را به
شكلي برجسته
مشخص سازيد
(به وسيله ي
ماژيك هاي
فسفري)
آنگاه
نكات مشخص
شده را در يك
دفتر جداگانه
يادداشت كنيد
. در واقع ،
اگر بتوانيد
هر ده صفحه
مطلب را تقريباً
در يك صفحه
خلاصه كنيد
به هدف خود
رسيده ايد
.
ج
– بهترين زمان
براي مطالعه
، يادگيري
و خلاصه برداري
درس هاي اين
گروه ، شب از
ساعت 9 تا 12 مي
باشد ، زيرا
ذهن و مغز شما
در اين ساعات
آمادگي حفظ
و تجزيه و تحليل
درس هاي حفظي
را دارد و حتي
، در خواب هم
اين مطالب
، به طور ناخودآگاه
، مرور مي شود
هرگز مطالعه
ي اين درس ها
را به صبح زود
يا عصر موكول
نكنيد ، چون
انرژي مغز
تلف مي گردد
و بازدهي مناسب
ندارد .
د
– در روزهاي
تعطيل ، از
ساعت 9 تا 12 صبح
هم مي توانيد
به اين دروس
بپردازيد
. بعد از مطالعه
مباحث اين
گروه استراحت
وخواب به اندازه
ي مناسب ضروري
است .
3)
خلاصه نويسي
و يادگيري
لغات و اصطلاحات
كليدي و دشوار
الف)
درسهايي نظير
زبان انگليسي
، زبان عربي
و ادبيات فارسي
، بدون تسلط
بر لغات و اصطلاحات
اساسي ، قابل
فهم و يادگيري
نيستند . حتي
در برخي از
درس هاي علوم
پايه و علوم
انساني ، به
ويژه ، فيزيك
، شيمي ، آمار
، روان شناسي
و مطالعات
اجتماعي و
اقتصادي ،
اصطلاحات
خاصي وجود
دارد كه فهم
آن ها پيش نياز
و زير بناي
درك مطالب
كلي تر آن درس
هاست .
ب
– بايد واژه
ها و اصطلاحات
مورد نظر كه
نقش ريشه اي
در هر بحث دارند
. شناسايي و
در يك دفتر
جيبي گرد آوري
شوند . علاوه
براين ، لغات
چند معنايي
، متضادها
، مترادف ها
و آن هايي كه
ارزش املايي
و نگارشي خاصي
دارند ، به
همراه لغات
متشابه ، افعال
بي قاعده و
درست و غلط
هاي نگارشي
از داخل متن
درس ها ، توضيحات
آخر هر درس
، پاورقي ها
، بخش هاي واژه
نامه و دايره
المعارف آخر
كتابها استخراج
و در آن دفتر
ثبت گردد . بايد
توجه داشت
كه گاه ، يك
كلمه نا تركيب
يا اصطلاح
درخارج از
متن يك معني
و در داخل متن
معناي ديگري
مي يابد . اين
موارد هم دقيقاً
بايد يادداشت
شود . اين دفتر
جيبي را بايد
همواره ، همراه
خود داشته
باشيد و در
هر فرصت مناسب
(حتي زنگهاي
تفريح ، در
طي مسير خانه
و دبيرستان
، كوتاه ترين
زمانها) از
آن استفاده
كنيد، آن ها
ار مطالعه
كنيد و به خاطر
بسپاريد .
استفاده
از نوارهاي
صوتي و تصويري
و CD هاي
آموزشي براي
تقويت مكالمه
و ترجمه در
درس هاي انگليسي
و عربي ، امري
الزامي و اجتناب
ناپذير است
.
هم
چنين ، تهيه
داستان ها
ومطالب كوتاه
به اين دو زبان
، قدرت يادگيري
، درك مطلب
و توانايي
ترجمه را در
شما افزايش
مي دهد . سخن
گفتن با دوستان
يا كساني كه
اهل اين زبان
ها هستند و
گوش دادن به
اخبار و برنامه
هايي كه از
طريق راديوها
و تلويزيون
هاي ايران
و جهان ، به
زبان عربي
انگليسي پخش
مي شود نيز
كمك شاياني
به تسلط شما
بر زبان هاي
ديگر خواهد
كرد .
ج
– براي به خاطر
سپردن و درك
مفاهيم زبان
و ادبيات فارسي
هم ، بهترين
كار ، مطالعه
ي مستمر كتب
غير درسي ،
داستانها
، اشعار زيبا
، نشريات است
. ضمناً ، عادت
دادن خود به
نويسندگي
، سبب لذت بردن
بيشتر از آموخته
ها و كاربرد
مفيد آن هاست
.
4)
يادگيري بخش
هاي مهم درك
مطلب ، نمودارها
، پاورقي ها
، جدول ها و
توضيحات زير
تصاوير هر
درس
الف
–
اين موارد
نيز بايد با
رنگ هاي چشمگير
و برجسته (به
وسيله ي ماژيك
هاي فسفري)
جدا گردد آوردن
مطالب اين
گروه در دفتر
خلاصه نويسي
، دشوار و وقت
گير است و نيازي
به اين كارنيست
. در زمان مطالعه
براي امتحان
يا تست زدن
، كليه ي مطالب
يادشده را
از روي كتابها
بخوانيد و
ياد بگيريد
.
ب
– لازم به ذكر
است كه در اغلب
آزمون هاي
سراسري ، گاه
تا يك سوم سئوالات
از اين بخشهاي
به ظاهر كم
اهميت مي آيند
. از نظر طراحان
سئوال و برنامه
ريزان آزمون
سراسري تمام
مطالبي كه
در گروه بالا
مي گنجد به
همراه دايره
المعارف هاي
پايان برخي
كتابها و مطالبي
كه تحت عنوان
مطالعه ي آزاد
يا اختياري
مي آيد ، جزء
درس است و بايد
از آن ها سئوال
طرح شود .
5)
تهيه ي جدول
براي برخي
مطالب فرار
يك
روش مفيد ،
علمي و اصولي
براي يادگيري
مكتب هاي ادبي
، سبك هاي ادبي
، انواع ادبي
، وزن و قالب
شعري و تاريخ
ادبيات ابتداي
هر درس ، تهيه
ي جدول هاي
جداگانه است
كه در هر ستون
آن يك بخش از
مطلب آورده
شود : عنوان
، تاريخچه
، پديدآورندگان
، تكامل دهندگان
، تعريف ، نام
آثار ، موضوع
آثار سبك آثار
و ذكر نمونه
هاي لازم .
موفق باشيد
v
به
خودتان اعتماد
كنيد و خود
را باور داشته
باشيد .
v
افزايش
اعتماد به
نفس آغاز موفقيت
و پيشرفت تحصيلي
است .
v
كاهش
اعتماد به
نفس سر آغاز
شكست و افت
تحصيلي است
.
