بانک مقاله های آموزشی و فرهنگی

وب سایت شخصی محمود حسینی

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
bg-maghalat.jpg
صفحه نخست پیکهای مشاوره و حکایتها نوجوان و دوره راهنمایی مقایسه وضعیت شخصیتی دانش آموزان تیزهوش و عادی مقطع راهنمایی


مقایسه وضعیت شخصیتی دانش آموزان تیزهوش و عادی مقطع راهنمایی

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف
Most Hit
میانگین امتیار کاربران: / 1
ضعیفعالی 

نظر به این‏که اداره‏کنندگان همهء کشورهای جهان همواره مشاغل‏ حساس و مسؤولیت‏های مهم را به افراد باهوش و باشخصیت که‏ شایستگی اداره و هدایت جامعه را داشته باشند واگذار می‏کنند و اصولا افراد باهوش و باشخصیت از مرتبت اجتماعی بالایی‏ برخوردارند،پدران و مادران باید بکوشند که کودکان و نوجوانان‏ خود را خوب بشناسند و ویژگی‏های شخصیتی آنان را با دقت مدنظر بگیرند و چنان‏چه ضریب هوشی فرزندشان در حد بالا باشد،با استعانت از خبرگان و کارشناسان در پرورش هوش و استعدادهای او بکوشند و به این ترتیب،موجبات رشد جنبه‏های رفتاری و شخصیتی‏ او را فراهم کنند.از نظر نویسنده یکی از ویژگی‏های بعضی از کودکان و نوجوانان در مرحلهء اوّل،توان هوشی بالای آنان است که‏ چنان‏چه به‏موقع شناسایی و تقویت شود،نه تنها موجب پیش‏گیری از بروز مشکلات رفتاری آنان خواهد شد بلکه باعث می‏شود که در برابر ناکامی‏ها مقاوم‏تر باشند و مسائل و مشکلات را بهتر و سریع‏تر از پیش‏پای خود بردارند.در این مقاله،نویسندهء محترم می‏کوشد با تعریف دانش‏آموزان تیزهوش و تشریح ویژگی‏های شخصیتی آنان- که حاصل مطالعات عمیق او در تحقیقات دانشمندان ایرانی وخارجی در این زمینه است-ویژگی‏های شخصیتی کودکان و دانش‏آموزان را در دوره راهنمایی در رابطه با حالات برون‏گرایی و پرخاشگری و نوروتیک با دانش‏آموزان عادی مشابه مقایسه و مشخص کند که آیا بین آنان تفاوتی وجود دارد یا خیر.در این‏ پژوهش،آزمودنی‏ها بیست دانش‏آموز تیزهوش و بیست دانش‏آموز عادی در مقطع راهنمایی بوده‏اند.نتایج حکایت از آن دارد که‏ دانش‏آموزان تیزهوش در مجموع این سه حالت نسبت به‏ دانش‏آموزان عادی وضعیت بهتری داشته و از شخصیت متعادل‏تری‏ برخوردارند درنهایت،در مقایسهء هریک از این سه حالت‏ شخصیتی میان دو گروه مشخص شد که ویژگی پرخاشگری در دانش‏آموزان تیزهوش نسبت به دانش‏آموزان عادی به‏مراتب کم‏تر است اما در دو حالت دیگر تفاوت معناداری ملاحظه نشده است.

آدرس مقاله در پایگاه مجلات تخصصی نور: مجله تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » پاییز 1380 - شماره 67 (از صفحه 7 تا 20)
عنوان مقاله: مقایسه وضعیت شخصیتی دانش آموزان تیزهوش و عادی مقطع راهنمایی (14 صفحه)
نویسنده : ملک پور، مختار
چکیده :
کلمات کلیدی :
تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 7)

مقایسهء وضعیت شخصیتی دانش‏آموزان تیزهوش و عادی دورهء راهنمایی

معرفی مقاله

نوشتهء دکتر مختار ملک‏پور

نظر به این‏که اداره‏کنندگان همهء کشورهای جهان همواره مشاغل‏ حساس و مسؤولیت‏های مهم را به افراد باهوش و باشخصیت که‏ شایستگی اداره و هدایت جامعه را داشته باشند واگذار می‏کنند و اصولا افراد باهوش و باشخصیت از مرتبت اجتماعی بالایی‏ برخوردارند،پدران و مادران باید بکوشند که کودکان و نوجوانان‏ خود را خوب بشناسند و ویژگی‏های شخصیتی آنان را با دقت مدنظر بگیرند و چنان‏چه ضریب هوشی فرزندشان در حد بالا باشد،با استعانت از خبرگان و کارشناسان در پرورش هوش و استعدادهای او بکوشند و به این ترتیب،موجبات رشد جنبه‏های رفتاری و شخصیتی‏ او را فراهم کنند.از نظر نویسنده یکی از ویژگی‏های بعضی از کودکان و نوجوانان در مرحلهء اوّل،توان هوشی بالای آنان است که‏ چنان‏چه به‏موقع شناسایی و تقویت شود،نه تنها موجب پیش‏گیری از بروز مشکلات رفتاری آنان خواهد شد بلکه باعث می‏شود که در برابر ناکامی‏ها مقاوم‏تر باشند و مسائل و مشکلات را بهتر و سریع‏تر از پیش‏پای خود بردارند.در این مقاله،نویسندهء محترم می‏کوشد با تعریف دانش‏آموزان تیزهوش و تشریح ویژگی‏های شخصیتی آنان- که حاصل مطالعات عمیق او در تحقیقات دانشمندان ایرانی و

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 8)

خارجی در این زمینه است-ویژگی‏های شخصیتی کودکان و دانش‏آموزان را در دوره راهنمایی در رابطه با حالات برون‏گرایی و پرخاشگری و نوروتیک با دانش‏آموزان عادی مشابه مقایسه و مشخص کند که آیا بین آنان تفاوتی وجود دارد یا خیر.در این‏ پژوهش،آزمودنی‏ها بیست دانش‏آموز تیزهوش و بیست دانش‏آموز عادی در مقطع راهنمایی بوده‏اند.نتایج حکایت از آن دارد که‏ دانش‏آموزان تیزهوش در مجموع این سه حالت نسبت به‏ دانش‏آموزان عادی وضعیت بهتری داشته و از شخصیت متعادل‏تری‏ برخوردارند درنهایت،در مقایسهء هریک از این سه حالت‏ شخصیتی میان دو گروه مشخص شد که ویژگی پرخاشگری در دانش‏آموزان تیزهوش نسبت به دانش‏آموزان عادی به‏مراتب کم‏تر است اما در دو حالت دیگر تفاوت معناداری ملاحظه نشده است.

این مقاله را آقای دکتر مختار ملک‏پور،استاد محترم دانشگاه‏ اصفهان به‏رشته تحریر درآورده و در اختیار فصلنامه گذاشته است‏ که به این وسیله از ایشان قدردانی می‏شود.

«فصلنامه»

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 9)
مقدمه

توجه به امور تربیتی-آموزشی و مسائل شخصیتی دانش‏آموزان در هر جامعه‏ای‏ موجب پرورش افرادی می‏شود که در آینده قادرند امور مختلفی را به‏دست گیرند و جامعهء خود را با شایستگی اداره و هدایت نمایند اما منظور از دانش‏آموزان،فقط یک گروه خاص‏ در جامعه نیست.به‏عبارت ساده‏تر،هر گروهی از دانش‏آموزان-خواه تیزهوش،عادی یا معلول-باید از امکانات مناسبی بهره‏مند باشند.در این میان،یکی از گروه‏هایی که به توجه‏ نیاز دارد،گروه دانش‏آموزان تیزهوش است.یکی از نیازهای این‏گونه دانش‏آموزان،توجه‏ به نیازهای عاطفی و شناخت وضعیت شخصیتی آنان است.اهمیت این موضوع از آن‏جهت‏ است که در همهء کشورهای خواستار توسعه،مسؤولیت‏ها و مشاغل حساس معمولا به افراد باهوش و دارای شخصیت متعادل سپرده می‏شود.

شخصیت:در روان‏شناسی و تعلیم و تربیت یکی از بحث‏های اساسی،بحث شخصیت‏ است.باوجوداین،هنوز تعریف واحدی در این زمینه ارائه نشده است و تعریف شخصیت‏ به‏نوع نظریه یا تئوری دانشمند یا مکتب روان‏شناسی موردنظر وابستگی دارد.به‏هرحال، هدف همهء تعاریف،شناخت شخصیت و عناصر تشکیل‏دهندهء آن است.شاملو(1) می‏گوید:شخصیت مجموعه‏ای سازمان‏یافته و واحدی متشکل از خصوصیات نسبتا ثابت‏ و مداوم است که به‏طورکل،فرد را از سایر افراد متمایز می‏سازد".

دانش‏آموزان تیزهوش و خصوصیات شخصیتی آنان

قبل از پرداختن به خصوصیات و ویژگی‏های شخصیتی دانش‏آموزان تیزهوش،بهتر است ابتدا دانش‏آموزان تیزهوش را معرفی و شناسایی کنیم.شناسایی تیزهوشی،اولین‏بار توسط لویز ترمن(2)انجام گرفت.ترمن براساس یک مطالعهء طولی دقیق روی کودکان که‏ تنها به‏دلیل برخورداری از ضریب هوشی بالا انتخاب شده بودند،گزارش خود را ارائه داد.

تعریف کودکان تیزهوش:گرچه نمرهء آزمون هوش می‏تواند ملاک نسبتا خوبی برای تعیین‏ و تعریف کودکان تیزهوش باشد اما باید توجه داشت که این‏گونه آزمون‏ها قادر به‏ اندازه‏گیری همهء جنبه‏های هوش نیستند،برای مثال،یکی از ویژگی‏های کودکان تیزهوش که‏ در تعریف و شناسایی آنان به‏کار می‏رود،قدرت رهبری و مدیریت و نیز خلاقیت آنان‏ است که تست‏های هوشی نمی‏توانند این ویژگی‏ها را اندازه‏گیری کنند.اربن(3)در تعریف‏ خلاقیت می‏گوید:"خلاقیت توانایی پدید آوردن یک چیز جدید،غیرمعمول و شگفت‏آور است‏".به‏گفتهء اسمیت،نیزورت و هانت(4)،در اصلاحیهء تربیتی 1978 قانون عمومی‏ 561-95 بخش 902 آموزش و پرورش آمریکا،کودکان تیزهوش چنین تعریف شده‏اند:

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 10)
"

کودکان و نوجوانان سنین قبل از دبستان،دبستان یا دبیرستان که دارای توانایی هوشی بالا، خلاقیت،توانایی در یک موضوع علمی خاص و توانایی مدیریت و رهبری هستند و به‏ خدمات آموزشی خاص نیاز دارند.به‏هرحال،ضریب هوشی یکی از ملاک‏های بسیار مناسب برای شناسایی کودکان تیزهوش به‏حساب می‏آید.ضریب هوشی 140-130 ملاک تعیین کودکان تیزهوش است.خصوصیات و ویژگی‏های این‏گونه کودکان را می‏توان‏ در دو بعد شخصیتی و علمی مورد بررسی قرار داد.در این تحقیق،ویژگی‏های شخصیتی‏ کودکان تیزهوش مدنظر است.

ویژگی‏های شخصیتی.ویژگی‏های شخصیتی کودکان تیزهوش را می‏توان در ابعاد انگیزشی،اجتماعی روانی(عاطفی)،اخلاقی و توانایی برای مدیریت و رهبری بررسی‏ کرد.

طبق نظریهء لومبروزو(5)میان نابغه بودن و دیوانگی رابطه‏ای وجود دارد.این نظریه‏ موجب شد که سال‏ها در افکار عمومی در مورد سلامت شخصیتی افراد تیزهوش شک و تردیدهایی به‏وجود آید.بنابراین،یکی از تصورات رایج دربارهء کودکان تیزهوش،سرزدن‏ رفتارهای غیرقابل قبول از آنان است.از جملهء این رفتارها می‏توان به بدخلقی،انزواطلبی، تکروی و کمک نکردن به‏دیگران،پرخاشگری،بی‏ثباتی عاطفی،ناسازگاری اجتماعی و نداشتن جذابیت اشاره کرد.

سیف نراقی و نادری(6)می‏گویند:"دانش‏آموزان تیزهوش نسبت به دانش‏آموزان‏ متوسط،کم‏تر مورد قبول دیگران واقع می‏شوند.دلیل این امر آن است که درک این‏ دانش‏آموزان توسط سایرین مشکل است.نتیجهء مرور تحقیقات مربوط به این زمینه توسط سیف نراقی و نادری بیانگر این مسئله است که دانش‏آموزان تیزهوش دچار مشکلات‏ متعددی از قبیل تعارض داشتن با ارزش‏های جامعه و رفتار بزرگ‏ترها هستند.همین‏ نویسندگان در ادامه می‏گویند:شاید مشکلات آنان را بتوان به درک نشدن آنان توسط بزرگ‏ترها و در نتیجه خصومت ورزیدن بزرگ‏ترها و معلمان به آنان نسبت داد.گالاگر(7) در مورد دو دانش‏آموز تیزهوش به نام‏های گران‏شاو و زلدا1می‏گوید:گران‏شاو یکی از دانش‏آموزان محبوب در کلاس خود است.اخلاق خوب او،تمایلش به کمک کردن به‏ دیگران و نبود ویژگی‏های شخصیتی منفی در او،سبب مقبولیت وی شده است اما زلدا چنین نیست.او سایر دانش‏آموزان را تحریک می‏کند،در مورد آنان نگرش منفی دارد و در دوست‏یابی ناتوان است.البته سایر مطالعات بیانگر نتایجی برخلاف نتایج مطالعات ذکر شده هستند؛برای مثال،ترمن(8)در مطالعات خود که در مورد وضعیت روانی-شخصیتی‏ افراد تیزهوش صورت گرفته است،می‏گوید:موارد خودکشی،بستری شدن در

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 11)

بیمارستان‏های روانی یا ابتلا به بیماری‏های روانی در میان افراد تیزهوش کم‏تر از حد متوسط جمعیت است.ترمن،سازگاری اجتماعی دانش‏آموزان تیزهوش را نیز مورد مطالعه‏ قرار داد و دریافت که خلق مناسب،حالت برون‏گرایی،تمایل برای کمک به‏دیگران و نبود خصوصیات شخصیتی منفی موجب آن می‏شود که کودکان تیزهوش به‏خوبی مورد قبول‏ سایر هم‏کلاسی‏های خود قرار گیرند.

در مطالعهء دیگری که توسط فری‏من(9)صورت گرفت،مشخص شد که مشکلات‏ شخصیتی کودکان تیزهوش در یک کلاس نسبت به سایر دانش‏آموزان که از هوش طبیعی‏ برخوردارند،بیش‏تر نیست.در همین مطالعه،فری‏من دریافت آن‏دسته از کودکان تیزهوش‏ که تحت فشار والدین هستند،از مشکلات عاطفی و شخصیتی بیش‏تری رنج می‏برند.در مطالعهء تیدول(10)،سعی شد تصویری از وضعیت شخصیتی-آموزشی دانش‏آموزان‏ تیزهوش دبیرستانی ترسیم شود.تیدول در مورد 1593 دانش‏آموز تیزهوش ایالت‏ کالیفرنیای آمریکا اطلاعاتی را جمع‏آوری کرد.همهء این دانش‏آموزان(با میانگین ضریب‏ هوشی 137)در رابطه با خودپنداره،احترام به‏نفس،جایگاه مهار2و نگرش در مورد مدرسه و دوستان دانش‏آموز خود در مورد سنجش و ارزیابی قرار گرفتند.نتایج نشان داد که‏ این دانش‏آموزان دارای خودپندارهء بالا هستند،خود را یک یادگیرندهء خوب تلقی می‏کنند، مدرسه را دوست دارند و احساس می‏کنند قادرند زندگی خود را از طریق اعمال خود کنترل کنند.یکی از نتایج جالب این تحقیق این بود که آنان خود را خوشحال تصور می‏کردند و نسبت به‏دوستان خویش نگرش مثبت داشتند.

گرچه در مورد بزهکاری بعضی کودکان تیزهوش گزارش‏هایی ارائه شده است اما اکثر این کودکان تابع قانون هستند و مسائل اخلاقی و مقررات اجتماعی را رعایت می‏کنند.در مطالعه‏ای که توسط آنولیک(11)صورت گرفت،30 نفر از نوجوانان بزه‏کار که در مؤسسه‏ای نگهداری می‏شدند و ضریب هوشی آنان بالاتر از 115 بود،با 30 نفر نوجوانان‏ بزه‏کار با ضریب هوشی متوسط مورد مقایسه قرار گرفتند.نتیجهء تحقیق نشان داد که هردو گروه در شرایط بد خانوادگی پرورش یافته‏اند.بنابراین،شباهت این‏دو گروه از جهت‏ یادشده،نشان می‏دهد که باهوشی موجب اعمال خلاف قانون نمی‏شود بلکه این شرایط زندگی است که کودک تیزهوش یا متوسط را بزه‏کار می‏نماید.

به‏هرحال،گرچه کودکان تیزهوش قادر به حل بسیاری از مشکلات خود هستند لکن باید توجه داشت که آنان نیز نیازهایی دارند که لازم است به آن‏ها توجه شود.کلارک و شور (12)می‏گویند:دانش‏آموزان تیزهوش اغلب در کلاس مورد توجه معلم قرار نمی‏گیرند؛ زیرا معلم تصور می‏کند آنان از نظر تحصیلی موفق‏اند و به‏کمک معلم نیاز چندانی ندارند.

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 12)

درحالی‏که آنان نیز مانند سایر دانش‏آموزان نیازهای خاص خود را دارند و به‏رغم آن‏که‏ می‏توانند در شرایط سخت با دریافت کمی کمک به‏کار خود ادامه دهند لکن باید نیازهای‏ آنان را در زمینهء مسائل درسی و شخصیتی،شناخت و به آن‏ها توجه کرد.

با توجه به این‏که در همهء جوامع پیشرفته افراد تیزهوش نقش اول را در توسعهء همه‏جانبهء کشورها دارند و خواهند داشت و از طرفی بهتر است این توسعه و پیشرفت به‏دست آن‏دسته‏ افراد باهوشی صورت گیرد که از نظر اخلاقی،عاطفی و انسانی نیز سالم‏اند،اهمیت شناخت‏ دانش‏آموزان تیزهوش،شکوفا کردن استعدادهای آنان و مهم‏تر از این،شناسایی و بررسی‏ وضعیت شخصیتی آنان از جمله امور مهم مربوط به این دانش‏آموزان تلقی می‏شود.مهم‏ نیست که فرد باهوش باشد بلکه مهم آن است که فرد باهوش از شخصیتی سالم برخوردار باشد تا در پرتو هوشمندی خود سایر افراد جامعه را بهره‏مند سازد.

با مرور مطالعات انجام‏شده،می‏توان دریافت که این مطالعات یا به‏صورت موردی‏ بوده یا بیش‏تر به‏ویژگی‏های شخصیتی دانش‏آموزان تیزهوش در رابطه با خود آنان‏ پرداخته‏اند و کم‏تر این‏گونه ویژگی‏های آنان را با سایر دانش‏آموزان،از جمله دانش‏آموزان‏ عادی،مقایسه کرده‏اند.از طرفی،این مطالعات در سایر کشورها صورت گرفته است.در این تحقیق،هدف این است که ویژگی‏های شخصیتی دانش‏آموزان تیزهوش دورهء راهنمایی‏ در رابطه با حالات برون‏گرایی،پرخاشگری(خصومت)و نوروتیک با دانش‏آموزان عادی‏ مقایسه شود و از این طریق مشخص گردد که آیا میان این‏دو گروه تفاوتی وجود دارد یا خیر.

سؤال‏های تحقیق:این تحقیق دارای دو سؤال به‏شرح زیر است:

سؤال اول:آیا میان میانگین نمرات ویژگی‏های شخصیتی دانش‏آموزان تیزهوش و عادی تفاوت معناداری وجود دارد؟

سؤال دوم:بیش‏تر میان کدام‏یک از حالات شخصیتی(برون‏گرایی،پرخاشگری و نوروتیک)تفاوت وجود دارد؟

روش(متدولوژی)

نمونه‏ها:تعداد نمونه‏های اولیهء این تحقیق 60 نفر دانش‏آموز پسر در محدودهء سنی‏ 4/12 تا 7/13 سال است که 25 نفر آنان از مدارس عادی و 35 نفر از مدارس نمونه

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 13)

مردمی‏1بودند که به‏طور تصادفی از چهار مدرسهء نمونه‏مردمی و چهار مدرسهء عادی‏ نواحی دو،سه و چهار آموزش و پرورش شهر اصفهان در سال تحصیلی 78-77 انتخاب‏ شدند.با توجه به ملاک‏های تعیین کودکان تیزهوش و عادی،در نهایت تعداد نمونه‏ها شامل‏ 40 دانش‏آموز گردید.با توجه به این احتمال که تمامی دانش‏آموزان مدارس نمونه‏مردمی‏ لزوما هوش بالایی ندارند،لذا تعداد اولیهء این دانش‏آموزان(35 نفر)نسبت به‏تعداد اولیهء دانش‏آموزان مدارس عادی(25 نفر)،بیش‏تر درنظر گرفته شد.ملاک‏های تعیین تیزهوشی‏ عبارت بودند از:ضریب هوشی 140-130،تحصیل در مدرسه نمونه‏مردمی و استفاده از "مقیاس رتبه‏بندی معلم‏"3(12).

ملاک‏های تعیین هوش عادی،داشتن ضریب هوشی حدود 2100،تحصیل در مدرسه عادی و پیشرفت تحصیلی در حد عادی(معدل 16-15)بود.

وسیله و نحوهء جمع‏آوری اطلاعات:وسیلهء تعیین ضریب هوشی استفاده از آزمون‏ هوش ریون بود.این آزمون برای کودکان و نوجوانان 12 سال به بالا تنظیم شده است و به‏صورت انفرادی انجام می‏گیرد.چنان‏چه دانش‏آموز مدرسهء نمونه‏مردمی در آزمون‏ هوش،ضریب هوشی کم‏تر از 130 و دانش‏آموز مدرسه عادی ضریب هوشی بیش از 129 می‏آورد،جزء نمونه تحقیق به‏حساب نمی‏آمد و حذف می‏شد.وسیلهء مورد استفادهء دیگر، مقیاس رتبه‏بندی معلم بود که برای شناسایی دانش‏آموز تیزهوش توسط معلم دانش‏آموز تکمیل می‏شود.این مقیاس توسط کلارک و شور ساخته شده است.(برای آشنایی با این‏ مقیاس به ضمیمهء شماره 1 مراجعه شود).پس از آن‏که تیزهوشی دانش‏آموز از طریق آزمون‏ هوش تعیین می‏شد،معلم بدون آن‏که در جریان نتیجهء این آزمون قرار گیرد،باید به‏ سؤال‏های مقیاس رتبه‏بندی معلم در مورد همین دانش‏آموز پاسخ می‏داد.درصورتی‏که‏ جواب‏های به‏دست‏آمده(با گزینهء بسیار خوب)در مورد خصوصیات دانش‏آموزان‏ تیزهوش از جمله داشتن تمرکز،توانایی در محاسبه،ریاضی(به‏عنوان توانایی در یک‏ موضوع علمی)،توانایی برای رهبری،داشتن سرعت یادگیری و پشتکار(که معلم معمولا (1)-لازم به‏توضیح است که از سال تحصیلی 1377(مهرماه)وزارت آموزش پرورش مدارس نمونه‏ مردمی را منحل علام کرد اما ترکیب دانش‏آموزان-به‏ویژه در کلاس‏های دوم و سوم راهنمایی-و معلمان‏ این مدارس تقریبا حفظ شده است و احتمالا مدت زمانی لازم است که این ترکیب تغییر کند.علت انتخاب‏ دانش‏آموزان از کلاس‏های دوم و سوم راهنمایی به‏این دلیل بوده است.

(2)-با پنج نمره کم‏تر یا بیش‏تر.

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 14)

در کلاس قادر به‏تشخیص آن‏هاست)مطابقت می‏کرد،از آن به‏عنوان ملاک دیگری برای‏ تعیین دانش‏آموز تیزهوش استفاده شد.

وسیلهء دیگر،پرسش‏نامهء شخصیتی آیزنگ مخصوص کودکان و نوجوانان بود.این‏ پرسش‏نامه که توسط آیزنگ ساخته شده و در سال 1970 مورد تجدیدنظر قرار گرفته‏ است،شامل 81 سؤال است و حالت‏های شخصیتی از قبیل برون‏گرایی،پرخاشگری و نوروتیک را مورد سنجش قرار می‏دهد.

روش آماری

به‏منظور آزمودن سؤال‏های تحقیق(1)از روش آماری آزمون t استفاده شد(13).

نتایج:نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل اطلاعات به‏کمک آزمون t در مورد سؤال اول‏ نشان داد که در مجموع،میان حالت‏های برون‏گرایی،پرخاشگری و نوروتیک‏ دانش‏آموزان تیزهوش و عادی تفاوت معناداری وجود دارد.با توجه به میانگین کل نمرات‏ این سه حالت شخصیتی در دو گروه،مشخص می‏شود که کودکان تیزهوش نسبت به‏ دانش‏آموزان عادی از شخصیتی متعادل‏تر برخوردارند.نتایج در جدول شمارهء 1 آمده‏ است.

جدول شمارهء 1

نتایج و اطلاعات آماری مربوط به سؤال اول تحقیق

(به تصویر صفحه مراجعه شود) *5%> P

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 15)

در مورد سؤال دوم،میانگین نمرات سه حالت برون‏گرایی،پرخاشگری و نوروتیک‏ به‏طور جداگانه میان دو گروه مورد مقایسه قرار گرفت که نتایج به‏ترتیب در جدول‏های‏ شماره 2،3 و 4 آمده است.

جدول شمارهء 2

نتایج و اطلاعات آماری مربوط به‏حالت برون‏گرایی

(به تصویر صفحه مراجعه شود) *5%< P

همان‏گونه که جدول شمارهء 2 نشان می‏دهد،در مورد حالت برون‏گرایی میان‏ دانش‏آموزان تیزهوش و عادی تفاوت معنی‏داری وجود ندارد.

جدول شمارهء 3

نتایج و اطلاعات آماری مربوط به‏حالت پرخاشگری

(به تصویر صفحه مراجعه شود)*5%> P

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 16)

همان‏گونه که اطلاعات آماری جدول شمارهء 3 نشان می‏دهد،در مورد پرخاشگری میان‏ دانش‏آموزان تیزهوش و عادی تفاوت معناداری وجود دارد.با توجه به میانگین دو گروه، میزان پرخاشگری در دانش‏آموزان تیزهوش از دانش‏آموزان عادی کم‏تر است.

جدول شمارهء 4

نتایج و اطلاعات آماری مربوط به‏حالت نوروتیک

(به تصویر صفحه مراجعه شود) *5%< P

همان‏گونه که اطلاعات آماری جدول شمارهء 4 نشان می‏دهد،در مورد حالت نوروتیک‏ میان دانش‏آموزان تیزهوش و عادی تفاوت معناداری وجود ندارد.

بحث:

نتیجهء سؤال اول تحقیق نشان داد که در مجموع سه حالت شخصیتی(برون‏گرایی، پرخاشگری و نوروتیک)دانش‏آموزان تیزهوش نسبت به دانش‏آموزان عادی از وضعیت‏ شخصیتی بهتری برخوردارند.این نتیجه،نتایج تحقیقات لومبروزو را مبنی بر این‏که افراد باهوش حالت غیرعادی دارند،مردود می‏سازد.

مقایسهء بین حالت پرخاشگری دو گروه دانش‏آموزان نشان داد که دانش‏آموزان تیزهوش‏ به‏مراتب نسبت به دانش‏آموزان عادی پرخاشگری کم‏تری دارند.شاید یکی از دلایل این‏ امر،آن باشد که کودک تیزهوش به‏کمک توان هوشی خود،بهتر می‏تواند در برابر ناکامی‏ها و مشکلات واکنش نشان دهد و به‏جای برخورد پرخاشجویانه با عامل یا عوامل‏ ایجادکنندهء ناکامی،برای یافتن راه‏حل تلاش کند.در نتیجه،او قادر است رفتار سازگارانه‏تری نسبت به‏دیگران از خود نشان دهد.

در مقایسهء هریک از دو حالت برون‏گرایی و نوروتیک میان دانش‏آموزان تیزهوش و

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 17)

عادی مشخص شد که در مورد حالت برون‏گرایی و نیز نوروتیک میان این دو گروه‏ دانش‏آموز تفاوت معناداری وجود ندارد.نتیجهء این تحقیق در مورد این دو حالت‏ شخصیتی با نتیجهء تحقیق فری‏من که در ویژگی‏های شخصیتی کودکان تیزهوش و عادی‏ تفاوتی ملاحظه نکرد،همخوانی دارد.بنابراین،ملاحظه می‏شود که دانش‏آموزان تیزهوش‏ به‏رغم توان هوشی بالا،حالت تکروی و انزواطلبی ندارند؛به‏عبارت دیگر،هوش بالای‏ آنان موجب نمی‏شود که احساس کنند از دیگران برترند و باید از آن‏ها فاصله بگیرند.

به‏هرحال،شواهد بر عدم وجود مشکلات رفتاری و شخصیتی در کودکان تیزهوش‏ دلالت دارند،لکن باید توجه داشت که هر فردی می‏تواند با این مشکلات مواجه شود و کودک تیزهوش نیز از این قاعده مستثنا نیست؛زیرا او نیز یک انسان است و می‏تواند مشکلات خاص خود یا شبیه دیگران داشته باشد و با آن‏ها روبه‏رو شود.کلارک و شور (12)می‏گویند:چنان‏چه دانش‏آموزان تیزهوش از مدرسه لذت نبرند و آن‏چه در آن‏جا می‏گذرد موجب بی‏حوصلگی آنان شود،احتمالا نسبت به‏مدرسه بی‏علاقه می‏شوند و حتی‏ رفتارهای ناسازگارانه از خود نشان می‏دهند.در چنین حالتی،معلمان و مسؤولان مدرسه به‏ تنبیه آنان دست می‏زنند یا می‏کوشند رفتار نامطلوب آن‏ها را اصلاح کنند.در حقیقت،این‏ مسؤولان از علت اصلی مشکل که در درون مدرسه است و از نامناسب بودن برنامه‏های‏ آموزشی یا عدم توجه به نیازهای عاطفی و روانی دانش‏آموزان ناشی می‏شود،غافل‏ می‏مانند.

لازم به‏ذکر است که انتظارات غیرمنطقی والدین و معلمان از توان هوشی دانش‏آموز، تحت فشار قرار دادن او،سرکوبی عواطف و امکانات ناکافی آموزشی از جمله مشکلات‏ دیگری هستند که تنش و استرس می‏آفرینند و می‏توانند در ایجاد مشکلات عاطفی و شخصیتی کودکان تیزهوش نقش داشته باشند.

اگر کودک تیزهوشی از جانب معلم و والدین تحت فشار قرار گیرد و در همه‏حال خوب‏ عمل کند،این احتمال وجود دارد که علیه آنان طغیان کند و از خود رفتارهای غیرقابل قبول‏ نشان دهد.

محدودیت‏ها و مشکلات تحقیق

یکی از محدودیت‏های این تحقیق،انجام دادن آن‏روی نمونه‏های پسر به‏دلیل‏ مشکلات محقق در زمینهء دسترسی به دانش‏آموزان دختر مدارس راهنمایی بود.بنابراین، توصیه می‏شود در تحقیق بعدی نمونه‏های دختر نیز درنظر گرفته شود.محدودیت دیگر، مشکل دسترسی به کودکان تیزهوش در مدارس استعدادهای درخشان بود.در این مورد

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 18)

متأسفانه مقررات این مدارس اجازهء تحقیق روی این‏گونه دانش‏آموزان را به محققان‏ نمی‏دهد.به‏نظر می‏آید که مسؤولان محترم این‏گونه مدارس باید علت این محدودیت را روشن سازند.

توصیه‏های کاربردی به والدین و معلمان

بسیاری از ویژگی‏ها و توانمندی‏های شخصیتی و علمی بسیاری از کودکان تیزهوش به‏ صورت نهفته است؛به‏طوری‏که می‏توان ادعا کرد که تیزهوشی بسیار کم‏تر از کم‏هوشی‏ خود را نشان می‏دهد.بنابراین،وظیفهء والدین و معلمان است که با کسب آگاهی از ویژگی‏های کودکان تیزهوش،آنان را شناسایی کنند و شرایط پرورش آن‏ها را فراهم سازند. این نکته از آن جهت حائز اهمیت است که در بسیاری موارد،چنان‏چه تیزهوشی کودک‏ هدایت نشود،این احتمال وجود دارد که این توانایی در مسیر نادرست قرار گیرد.این امر خود می‏تواند منشأ بسیاری از مشکلات و آسیب‏های اجتماعی باشد.بنابراین،والدین، معلمان و مسؤولان جامعه باید تا حدامکان درصدد فراهم نمودن امکانات کافی آموزشی‏ و تربیتی برآیند و بدین وسیله نه تنها از بروز مشکلات ناشی از توان هوشی بالای این‏ کودکان و نوجوانان جلوگیری کنند بلکه این توانایی را در مسیر صحیح رشد و توسعه و بالندگی جامعه قرار دهند.

چند راه‏حل احتمالی که تا اندازه‏ای مانع به‏وجود آمدن مشکلات رفتاری و شخصیتی‏ برای این کودکان می‏شود عبارت‏اند از:

1)یافتن تکالیف نسبتا مشکل و جالب توجه برای آنان،در خانه و مدرسه

2)کمک به آنان به‏منظور تحمل افراد عادی و احتمالا کم‏هوش‏تر،از روی میل و آگاهی

3)پرهیز از منفی‏گرایی نسبت به مراجع قدرت و اولیای امور

4)پرهیز از فاصله گرفتن از دیگران

در این رابطه،والدین و معلمان باید تلاش کنند تا رابطهء دوستانهء کودک با سایر افراد تقویت شود و بدین ترتیب کودک تیزهوش خود را جزئی از جامعه و نه جدا از آن احساس‏ کند.

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 19)

ضمائم‏ ضمیمهء شمارهء 1-مقیاس رتبه‏بندی معلم

(به تصویر صفحه مراجعه شود) *منظور از سازمان‏دهی،توانایی برای دسته‏بندی محرکات در درون طبقات است.

تعلیم و تربیت (آموزش و پرورش) » شماره 67 (صفحه 20)
پی‏نوشت‏ها

(1). Granshaw and Zelda

(2).منظور از جایگاه مهار،داشتن این احساس و عقیده است که فرد خود قادر است سرنوشت و زندگی‏ خود را کنترل کند. (Locus of Control)

(3).این مقیاس توسط محقق ترجمه شده است. Sample Questions for a Teachers Rating Scale

منابع

1.شاملو،سعید؛مکتب‏ها و نظریه‏ها در روان‏شناسی شخصیت،انتشارات رشد،تهران،1372.

2. Terman, L.M.(1929).Mental and physical traits of a thousands gifted children.Genetic Studies of Genius.Vol 1.

3. Urban.K.K.(1990).Recent trends in creativity research.European Journal of High ability 1. 99.113.

4. Smith, R.M, ; Ncisworth, J.T.and Hunt.I.M.(1983).The exceptional child.McGraw Hill. Inc.New Yurk.

5. Lombroso, C.(1981).The man of genius.London:Walker Scott.

6.سیف نراقی،مریم و نادری،عزت الله؛کودکان و دانش‏آموزان استثنایی،انتشارات آگاه،تهران،1374.

7. Gallagher; J.J(1984).Teaching the gifted children.Third edition:Allyon and Bacon Inc.

8. Terman.L.M(1954).The discovery and encouragement of exceptional talent.American Psychologist.9:224.

9. Freeman.J.(1983).Emotional Problems of the gifted child.journal of child Psychology and Psychiatry.24:481-85.

10. Tidwell, R(1980).A psycho-educational profile on 1593 gifted high school students. Gifted child Quarterly 24:63-68.

11. Anolik, S(1979).Personality, education and criminological characteristics of bright delinquents.Psychological Reports 44:727-340.

12. Clark.C.and Shore, B(1998).Educating students with high ability.UNESCO.Division of Basic Education.Paris.France.

13.ملک‏پور،مختار؛راهنمای علمی طرح‏های پژوهشی،انتشارات مولانا،اصفهان،1370.

پایان مقاله

 

این مطلب را در سایت خود درج کنید

جهت درج این مطلب در وب سایت خود,
متن زیر را کپی و در مطالب سایت خود وارد نمایید.




پیش نمایش :


 
مطالب مرتبط :

» هوشمند سازي مدارس ،گامي براي بهبود نظام آموزشي

حسين حسن زاده- عضو کارگروه تخصصي هوشمند سازي و مسئول فناوري اطلاعات شوراي عالي آموزش و پرورش-روزنامه اطلاعاتمقوله تحول در نظام آموزشي...

» هوشمند سازي مدارس ،گامي براي بهبود نظام آموزشي

حسين حسن زاده- عضو کارگروه تخصصي هوشمند سازي و مسئول فناوري اطلاعات شوراي عالي آموزش و پرورش-روزنامه اطلاعاتمقوله تحول در نظام آموزشي...

» هوشمند سازی مدارس در بستری ناهوشمند

چندسالی است وزارت آموزش و پرورش شعار هوشمندسازی مدارس را سرلوحه برنامه های خود قرار داده و مقامات مسئول هر از چند گاهی با طرح موضوع فوق و...

» پیوند عقل و عاطفه‏ (مروری بر اهمیت‏ هوش هیجانی‏ برای موفق‏ زیستن

غلامرضا عمرانیاگر کسی،قومی،ملتی،گروهی، خود تولیدکننده‏ی علمی نباشد،وقتی‏ با آن روبه‏رو می‏شود،محتاط است؛ چون از فرآیند تولید آن...

» تست هوش

این تست شامل ۳۹ مرحله می باشد که به ترتیپ از ساده به مشکل تر برای شما نمایش داده میشود و شما ۴۰ دقیقه برای پاسخ دادن به آنها زمان دارید....

» تغذيه سالم هوش کودکان را افزايش مي‌دهد

تغذيه سالم در سنين پايين در افزايش ضريب هوشي موثر است.محققان بريتانيايي مي گويند مصرف خوراکي هايي مانند چيپس، شکلات و کيک مي تواند به هوش...

» مدرسه هوشمند ؛ بايدها و نبايدها

حسين بهروش ـ كارشناس ارشد برنامه‌ريزي درسي و كارشناس تكنولوژي آموزشي ـ مشكين‌شهر- مقدمه:همه مردم دنيا آرزو دارند فناوري‌هاي جديد...

» مدرسه هوشمند ؛ بايدها و نبايدها

حسين بهروش ـ كارشناس ارشد برنامه‌ريزي درسي و كارشناس تكنولوژي آموزشي ـ مشكين‌شهر- مقدمه:همه مردم دنيا آرزو دارند فناوري‌هاي جديد...

» ظهور هوش هیجانی

با فکر کردن به باهوش‏ترین افرادی‏ که می‏شناسید.احتمالا چند خصیصه‏ی‏ بارزشان را به خاطر می‏آورید؟به احتمال زیاد این افراد با...

» درباره هوش هيجاني

رقيبي براي هوش تحصيليجام جم آنلاين: شايد بار‌ها پيش آمده كه به هوش بالاي همكلاسي، يكي از بچه‌هاي فاميل، نفرات برتر كنكور و... غبطه...

افزودن نظر





کد امنیتی
بازنشانی

قدرت گرفته از جی‌کامنت فارسی ، ترجمه و بازنویسی : سی‌ام‌اس فارسی

سخن روز

آبراهام مازلو

آموزش و پرورش براي اين هدف است كه ياد بگيريم چگونه رشد كنيم، بياموزيم در چه راستايي رشد كنيم، بياموزيم چه چيزي خوب و چه چيزي بد است، چه چيزي پسنديده و چه چيزي ناپسند است، ياد بگيريم چه چيزي را برگزينيم و كدام را برنگزينيم.

اطلاعات سايت

اعضا : 48
مطالب و محتوا : 817
مشاهده بازدیدهای مطالب و محتوا : 3089784

نظرسنحی

آیا به نظر شما مطالب و مقالات سایت مفید به نظر می رسد؟
 

روز شمار

 
جمعه
1393
ارديبهشت
5
 

عضویت و ورود به سایت

با سلام عضویت شما راگرامی می دارم .

منتظر بازدید مجدد شما از سایت مقالات آموزشی و فرهنگی و نظرات سازنده تان می باشم محمود حسینی

آمار بازديدكنندگان

بازديد امروز365
بازديد ديروز :376
بازديد اين ماه :8284
بازديد كل :159183
بيشترين بازديد روزانه :548