نتايج يك تحقيق نشان داد: افراد تيزهوش
در مقايسه با افراد عادي، هنگام مواجهه با موقعيتهاي
تنيدگيزا كمتر دچار اضطراب و نگراني ميشوند.
به گزارش سرويس پژوهشي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)،
اعظم قهقايي، دانشجوي كارشناسي ارشد دانشكده روانشناسي
و علوم تربيتي دانشگاه تهران در تحقيقات پايان نامهي
خود به راهنمايي دكتر محسن شكوهي يكتا به بررسي نحوه مقابله
با فشار رواني در بين دانش آموزان تيزهوش و عادي دبيرستانهاي
شهرستان كرج پرداخته است.
در اين تحقيق، 116 دانش آموز تيز هوش و عادي دختر و پسر
مدارس اين شهرستان كه در پايه سوم دبيرستان تحصيل ميكردند
و دامنهي سني آنها بين 16 تا 18 سال بود، با استفاده
از پرسشنامهي “مقابلهي نوجوانان” مورد مطالعه و مقايسه
قرار گرفتند.
در اين پژوهش، «هوش» به عنوان متغير مستقل، نحوهي مقابله
با تنيدگي، متغير وابسته، «جنسيت» متغير تعديلگر و «پايهي
تحصيلي» به عنوان متغير كنترل در نظر گرفته شد.
براي بررسي ميزان ارتباط متغيرهاي تحقيق از آزمون آماري
تحليل واريانس چند متغيره (مانوا) استفاده شد.
نتايج تحقيق نشان داد كه اثر «هوش» به عنوان يك متغير
در نحوهي مقابله با تنيدگي معني دار است و آزمودنيها
در به كارگيري راهبردهاي مقابلهيي نظير نگراني، فعاليت
اجتماعي، جستجوي حمايت معنوي، جستجوي كمكهاي تخصصي، تمركز
بر جنبههاي مثبت و راهبرد عدم مقابله، تفاوت معنيداري
را نشان دادند. به عبارت ديگر دانش آموزان تيز هوش در
تمامي اين موارد ميزان استفادهي كمتري را گزارش كردند.
پژوهشگران در تحليل دليل نگراني كمتر تيزهوشان هنگام مواجهه
با موقعيتهاي تنيدگيزا چنين استدلال كردهاند كه اين
افراد به دليل برتري در برخورداري از حرمت خودكارآمدي
و احساس كفايت و ادراك شايستگي و لياقت در مقايسه با افراد
عادي، مهار بيشتري بر امور ادراك دارند و سبك روي آوردن
موثرتري براي حل مسائل به كار ميبرند.
از طرف ديگر شواهد موجود در رابطه با پايين بودن سطح بيماريهاي
روان تني و اختلالات عصبي در تيزهوشان خود نشان دهندهي
رويارويي موثر و مفيد در مقابل تنشها و عدم تسليم و بيكفايتي
در مقابل تنشهاي موجود ميباشد.
يافتههاي اين تحقيق همچنين مبين اين است كه تيزهوشان
به ميزان كمتري از راهبرد مقابلهي «فعاليت اجتماعي» استفاده
ميكنند.
پژوهشگران در تحليل اين يافته آنرا به رفتار اجتماعي مستقل
افراد تيزهوش و عدم پيروي آنها از تودهي مردم نسبت داده
و در عين حال به تاثير عدم شكوفايي توان بالقوهي رهبري
و قدرت اجرايي با توجه به شرايط حاكم بر فضاي آموزش و
جو رقابت آميز مدارس اشاره كردهاند.
نتايج حاصله همچنين حاكي از اين است كه اثر جنسيت در انتخاب
و به كارگيري راهبرد مقابله، معنيدار نبوده و تفاوت زيادي
در اين زمينه بين دختران و پسران به چشم نميخورد.
|
