و اما عليرضا، 33 ساله ، دانشجوي رشته مهندسي کشاورزي دانشگاه آزاد خوراسگان ، متاهل ، داراي 2 فرزند است و نمايندگي فروش کاشي و سراميک دارد.
عليرضا مي گويد: آنچه باعث شد به دانشگاه بيايم ، نه مشکل مالي است که البته شرايط مالي مناسب و ايده آلي دارم و نه ارتقاي شغل يا کسب علم و تخصص. چون بيشتر افرادي که با آنها در ارتباط هستم مانند همکارانم و برادر و خواهرم و حتي همسرم تحصيلکرده بودند و به نوعي ميان آنها احساس کمبود مي کردم.
حتي به نوعي آنها مدرک خود را ملاک برتري خويش نسبت به من مي دانستند. من هم براي اين که از وجهه اجتماعي بهتري برخوردار باشم و بيسواد تلقي نشوم وارد دانشگاه شدم و چون توانايي قبولي در رشته هاي مهندسي برق و مکانيک و... را نداشتم به صرف اين که رشته کشاورزي هم پيشوند مهندسي دارد، آن را انتخاب کردم ؛ هر چند تا به حال هم از درسهايي که پاس کرده ام چيزي نفهميده ام و بعيد هم مي دانم ليسانس گرفتنم کمتر از 6يا 7سال طول بکشد، اما مهم نيست. مهم اين است که پس از اين به من مي گويند مهندس.
قابل توجه است که جذابيت هاي عناوين رشته هاي تحصيلي فقط جوانهاي کم سن و سال را شيفته خطاب قرار گرفتن با لفظ مهندس يا دکتر نکرده است. آنقدر اين بيماري پيشرفته که فردي با مشخصات عليرضا با آن سن و سال و با آن موقعيت عالي و خانوادگي هم محتاج اين است که به او بگويند مهندس ، بدون اين که باز هم زمان و هزينه اي که اتلاف مي شود در نظر بگيرد و توجهي نداشته باشد به اين که براي اين زمان و هزينه مي توان برنامه ريزي مناسب تر براي دست يافتن به قله هاي رفيع تر و اهداف مهمتر در زندگي داشت.
غير از اهدافي که به آن در موارد فوق اشاره شد عده اي هم با هدف به تعويق انداختن سربازي يا براي سرگرمي ، وقت گذراني و با نهايت تاسف حتي با اهدافي خلاف اخلاق وارد دانشگاه مي شوند که اين موارد نهايت بي هدفي و بلاتکليفي اين گونه اشخاص را مي رساند؛ اما از مثال هايي که عنوان شد و نمونه هايي که بي شک خود شما يکي از آنها هستيد يا در پيرامون خود زياد با اين اشخاص مواجه مي باشيد، مي توان به اين نتيجه رسيد که بيشتر اقشار جامعه مدرک را يک وسيله يا ابزاري براي به دست آوردن جايگاهي در جامعه مي دانند تا به يکي از نيازهاي اساسي که در نظريه هاي انگيزش آن را سلسله مراتب نيازها مي نامند.
آيا بهتر نيست کمي دقيق تر و عميق تر بينديشيم و پي به واقعيت اهداف و نيازهاي خويش ببريم ، استعدادها و توانايي هاي خود را ارزيابي کنيم و بخصوص زمان و همچنين هزينه را نيز به طور جدي مدنظر قرار دهيم و بررسي کنيم که آيا دانشگاه و اخذ مدرک بهترين راه براي رسيدن ما به هدفمان هست و اين که راههاي بهتر و حتي کم هزينه تر به لحاظ زماني نيز وجود دارد که نه تنها هزينه و زمان کمتري را اتلاف مي کند، بلکه مزاياي ديگري که مي تواند در دوره ديگري از زندگيمان اهميت پيدا کند را در مسير ما قرار مي دهد تا به آن دست پيدا کنيم که مثال روشن و واضح آن ليلاست. البته در اين ميان ضعف هاي ساختاري سيستم آموزشي و ناهماهنگي ميان دانشگاه و سازمان هاي مختلف کشور را نيز نبايد از ياد برد و آن نيز موضوعي قابل بحث است و شايد عمده ترين عاملي است که معضلات فرهنگي همچون پديده اي به اسم مدرک گرايي را در جامعه به وجود آورده است.
و يک پرسش کلي آيا واقعا راههاي بهتري غير از دانشگاه براي پاسخ دادن به نيازهاي اساسي انسان وجود ندارد؟
آيا بهتر نيست به جاي افزايش سطح تحصيلات به رشد فرهنگي و شخصيتي و اخلاقي خويش اهميت دهيم و حسادت ها، چشم و همچشمي ها و غرور و خود برتربيني هاي نابجا را در خود به عنوان يک ضعف شخصيتي برطرف کنيم؟آيا دانشگاه که بايد يکي از اهدافمان براي ورود به آن حتما خودسازي و تقويت ريشه هاي اخلاقي و رفتاري سالم و مثبت و حذف رفتارهاي نابخردانه و نامناسب است مي تواند براي هر فردي تاثيرگذار باشد با توجه به اين که اهدافمان گاه با اين موضوع مغاير است!؟

منبع جام جم